Jamiaturraza İstanbulRıza İlim ve Yardımlaşma Derneği
Açık bir günde havadan yerleşke: geniş mavi kubbeli ve henüz iskele içindeki iki yüksek mavi minareli bir cami, yanında üzeri küçük beyaz kubbelerle örtülü kırmızı kumtaşından bir giriş kapısı; ötede çimenlikler, ağaçlar ve beyaz, çok katlı bir bina.

جامعة الرضا

Jamiatur Raza, Bareilly Şerif

İslâmî İlimler Merkezi · Bareilly Şerif, Hindistan · kuruluş 29 Mayıs 2000

Tâcü’ş-Şerîa’nın, İmam Ahmed Rıza Han’ın şehrinde kurduğu Sünnî üniversite ve Jamiaturraza İstanbul’un merkezi, yani ana kurumu.

KuruluşGelişim

Fotoğraf: Jamiatur Raza

Tarihçe

Kuruluş, 2000

Merkezü’d-Dirâsâti’l-İslâmiyye Jamiatur Raza (İslâmî İlimler Merkezi, مرکز الدراسات الاسلامیہ جامعۃ الرضا), 29 Mayıs 2000’de Tâcü’ş-Şerîa Müftü Muhammed Ahter Rıza Han el-Ezherî رحمه الله tarafından kuruldu.1 Kurum, onun anne tarafından dedesi Müftî-i Âzam-ı Hind Mevlânâ Mustafa Rıza Han’ın رحمه الله, İmam Ahmed Rıza Han’ın şehri Bareilly Şerif’te bir Sünnî üniversite kurulması yönündeki arzusunu gerçekleştirdi.2

Kurucusu, İslâm’ın öğretimini bir âlimin ihtiyaç duyduğu modern bilgiyle birleştiren bir eğitim istiyordu; böylece mezunlar Kur’an ve Sünnet’i derinlemesine öğretebilecek ve İslâm’ı içinde yaşadıkları dünyaya akla hitap ederek anlatabilecekti.1

Kurumun müdürlüğünü 2019’dan bu yana Tâcü’ş-Şerîa’nın oğlu Kâid-i Millet Müftü Asjad Rıza Han حفظه الله yürütmektedir; kendisi aynı zamanda Jamaat Raza-e-Mustafa’nın başkanıdır.3 Jamiatur Raza, Jamiaturraza İstanbul’un merkezi, yani ana kurumudur.

Yerleşke

Markaz Nagar, Mathurapur, Bareilly

Jamiatur Raza, Bareilly’nin CB Ganj bölgesinde, Markaz Nagar, Mathurapur’da bulunur. Giriş kapısı Bâb-ı Rıza’dır; içeride akademik bina, öğrenci yurtları, Hâmidî Mescidi ve Nûrî Personel Lojmanları adlı personel konutları yer alır.4

Jamiatur Raza’da bir gezinti: yurt, akademik bina, Hâmidî Mescidi, Bâb-ı Rıza ve yeni Kâdirî YurduVideo, oynat düğmesine bastığınızda YouTube’dan yüklenir. YouTube’da izle

Öğretim

Fakülteler ve programlar

Öğretim dört fakültede yürütülür.5

  • Eş-Şerîa: İslâm hukuku fakültesi; Ders-i Nizâmî’yi Mevleviyye öncesinden Fazîlet’e kadar bütün aşamalarıyla okutur.
  • Et-Tahkîk: araştırma fakültesi; mezunlar burada fıkıhta tahassus yapar (Tahassus fi’l-fıkh).
  • Et-Tahfîz: öğrencilerin Kur’an’ı ezberlediği fakülte.
  • Et-Tecvîd: öğrencilerin Kur’an’ı tecvid ile ve kıraatlerle (kırâat) okumayı öğrendiği fakülte.

  1. Ortaöğretim

    Üç yıl.

  2. Mevlevî

    İki yıl.

  3. Âlim

    İki yıl.

  4. Fâzıl

    Üç yıl.

  5. Tahassus

    Fıkıh, tefsir, hadis veya Arap edebiyatı.

Bunun yanında Kur’an programları yürütülür: üç yılda hıfz, iki yılda Hafs kıraati ve iki yıl daha süren yedi kıraat (kırâat-i seb‘a).2 İslâmî dersler Kur’an, hadis, fıkıh, mantık, felsefe, Arapça ve İslâm tarihidir; öğrenciler bunlarla birlikte bilgisayar bilimi, matematik, İngilizce ve Hintçe dersleri de alır.6

Tavan vantilatörlerinin altında, bir yazı tahtasına ve öğretmen masasına dönük sıra sıra beyaz masa ve bankların bulunduğu boş bir sınıf.
Masa sıraları üzerinde, hepsi açık ve ekranları mavi, bir projeksiyon perdesine dönük yaklaşık elli monitörün bulunduğu bir bilgisayar laboratuvarı.
Bir sınıf ve bilgisayar laboratuvarı.Fotoğraflar: Jamiatur Raza

Kütüphaneler

Tâcü’ş-Şerîa ve Müfessir-i Âzam kütüphaneleri

  • 26.000+merkez kütüphane olan Tâcü’ş-Şerîa Kütüphanesi’ndeki kitap
  • 16.000+öğrencilerin kendilerinin yönettiği Müfessir-i Âzam Kütüphanesi’ndeki kitap

Tâcü’ş-Şerîa Kütüphanesi merkez kütüphanedir: Kur’an ilimleri, hadis, fıkıh ve İslâm tarihi ile edebiyat, bilim ve sanat alanlarında 26.000’den fazla kitap, süreli yayınlar ve sessiz okuma salonları. Her öğrenci buradan kitap ödünç alabilir.7

Tâcü’ş-Şerîa’nın babası Müfessir-i Âzam-ı Hind Mevlânâ İbrahim Rıza Han’ın رحمه الله adını taşıyan Müfessir-i Âzam Kütüphanesi ise öğrencilerin kendi kütüphanesidir: öğrencilerin seçip yönettiği ve düzenini kendilerinin koruduğu 16.000’den fazla kitap.8

Kitaplarla dolu, cam kapaklı yüksek gri çelik kitaplıkların arasında, zemininde desenli bir yolluk bulunan uzun bir koridor.
Çiçekli perdeleri olan bir duvarın önünde, kitaplarla dolu bir sıra gri çelik kitaplık; önünde bir halı.
Merkez kütüphane ve öğrenci kütüphanesi.Fotoğraflar: Jamiatur Raza

Öğrenci hayatı

Yurt, yemek ve imkânlar

Öğrenciler yerleşkede kalır. Yurtta 107 oda ve üç büyük salon bulunur; her öğrenci günde üç öğün Hüccetü’l-İslâm Yemekhanesi’nde ücretsiz yemek yer.910 İçme suyu yerleşkenin kendi arıtma tesisinden sağlanır, elektrik gece gündüz kesintisiz verilir ve spor için oyun sahaları vardır.9

Yerleşkede ayrıca Allâme Hasan Rıza Konferans Salonu, Rıza Sağlık Merkezi ve Müftî-i Âzam Bilişim Merkezi bulunur.10

Sıra sıra yeşil, sivri kemerli pencereleri ve balkonları, iki ucunda küçük beyaz kubbeleri ve ortasında kırmızıyla çerçevelenmiş, yeşil camlı yüksek bir bölümü olan uzun, beyaz, beş katlı bir bina.
Öğrenci yurdu.Fotoğraf: Jamiatur Raza

Kurumlar

Dârulifta, Şer‘î Konsey ve diğer kuruluşlar

Jamiatur Raza, çalışmaları kendi öğrencilerinin çok ötesine uzanan kurumlara da ev sahipliği yapar: merkezî fetva kurumu Merkezî Dârulifta (Markazi Dar al-Ifta), Hindistan Şer‘î Konseyi (Sharee Council of India) ve Rü’yet-i Hilâl Komitesi. Bünyesinde kitap telifi, kazâî kararlar ve İslâm fıkhı için merkezler ile matbaa ve yayın, dinî gazetecilik, araştırma ve eğitim bölümleri bulunur.210

Gelişim

Önümüzdeki beş yıla yönelik planlar

Jamiatur Raza’nın binden fazla öğrencisi vardır; beş yıl içinde öğrenci sayısını iki bine çıkarmayı planlamaktadır.1

Jamiatur Raza amacını bu sözlerle ifade eder: “İslâmî eğitimde ve modern akademik standartlarda mükemmelliğiyle tanınan seçkin bir Arabî üniversiteye dönüşmeyi hedefliyoruz.”11 Planları arasında doktorlar ve diğer meslek sahipleri için İslâm eğitimi programları, küçük medreselere ortak bir müfredat sağlayacak bir bağlı kurumlar bölümü ve yeni binalar yer alır: bir merkez kütüphane, Dârulkazâ ve Dârulifta için bir bina, bir telif ve yayın merkezi, ek derslikler ve bir bilgisayar binası.1

Bunlardan ilkinin inşası sürmektedir: her biri yirmi odalı beş kattan oluşan ve dört yüz öğrenci kapasiteli Kâdirî Yurdu.104

Jamiatur Raza: bölümleri, programları ve imkânları ile Kâdirî YurduVideo, oynat düğmesine bastığınızda YouTube’dan yüklenir. YouTube’da izle

İletişim

Adres ve iletişim

Markaz Nagar, Mathurapur, CB Ganj, Bareilly, Uttar Pradesh 243502, Hindistan

Google Haritalar · cisjamiaturraza.ac.in · jamiaturraza@outlook.com

Jamiatur Raza’nın marşı Tarâne, Farhan Markazi’nin 2020’de kaydettiği hâliyle:

Tarâne-i Câmiatü’r-Rızâ, Jamiatur Raza’nın marşıVideo, oynat düğmesine bastığınızda YouTube’dan yüklenir. YouTube’da izle

Kaynaklar

  1. Jamiatur Raza, “About us”, cisjamiaturraza.ac.in, erişim: 1 Kasım 2026.

  2. “Jamiatur Raza: Introduction”, muftiakhtarrazakhan.com.

  3. Jamiatur Raza, jamiaturraza.com.

  4. Jamat Raza-e-Mustafa, Mumbai, JamiaturRaza: Qadri Hostel, Full Campus Tour (film ve bölüm listesi), YouTube, 3 Mayıs 2025.

  5. Jamiatur Raza, “Faculty and departments”, cisjamiaturraza.ac.in, erişim: 1 Kasım 2026.

  6. Jamiatur Raza, “Tuition to all students”, cisjamiaturraza.ac.in, erişim: 1 Kasım 2026.

  7. Jamiatur Raza, “Tajushshariah Library”, cisjamiaturraza.ac.in, erişim: 1 Kasım 2026.

  8. Jamiatur Raza, “Mufassir-e-Azam Library”, cisjamiaturraza.ac.in, erişim: 1 Kasım 2026.

  9. Jamiatur Raza, “Facilities”, cisjamiaturraza.ac.in, erişim: 1 Kasım 2026.

  10. Jamat Raza-e-Mustafa, Mumbai, Jamiatur Raza Detailed Documentary (film ve açıklaması), YouTube, 29 Mart 2024.

  11. Jamiatur Raza, “Our vision and mission”, cisjamiaturraza.ac.in, erişim: 1 Kasım 2026.

Son güncelleme 1 Kasım 2026